Nội dung bài học môn Toán và Tiếng Việt Lớp 4 - Tuần 22 - Trường TH Chí Linh

 Nội dung học Tiếng Việt Lớp 4 tuần 22 (Tập đọc và LTVC) 
 TẬP ĐỌC TIẾT 43
Bài đọc 
 SẦU RIÊNG (SGK trang 34)
 Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc biệt, mùi thơm 
đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí. Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu 
riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi của mít chín 
quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. 
Hương vị quyến rũ đến kì lạ.
 Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, 
hương bưởi tỏa khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà. Cánh hoa nhỏ 
như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhụy, li ti giữa những cánh 
hoa. Mỗi cuống hoa ra một trái. Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông 
giống những tổ kiến. Mùa trái rộ vào tháng tư, tháng năm ta.
 Đứng ngắm cây sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về cái dáng cây kì lạ này. Thân nó 
khẳng khiu, cao vút, cành ngang thẳng đuột, thiếu cái dáng cong, dáng nghiêng, 
chiều quằn, chiều lượn của cây xoài, cây nhãn. Lá nhỏ xanh vàng, hơi khép lại, 
tưởng như lá héo. Vậy mà khi trái chín, hương tỏa ngạt ngào, vị ngọt đến đam mê.
 MAI VĂN TẠO
Chú thích:
- Mật ong già hạn: mật ong để lâu hơn thời hạn thu hoạch.
- Hoa đậu từng chùm: hoa mọc thành từng chùm.
- Hao hao giống: hơi hơi giống.
- Mùa trái rộ: thời gian cây nhiều quả nhất.
- Đam mê: ham thích quá mức.
HƯỚNG DẪN HỌC SINH
1. Hướng dẫn đọc:
- Đọc lưu loát toàn bài văn, ngắt nghỉ hơi đúng các dấu câu, giữa các cụm từ. 
- Cần đọc đúng phát âm các từ: hương bưởi, cuống hoa, lác đác, khẳng khiu. Câu 5. Hoa sầu riêng nở vào thời điểm nào?
A. Mùa hạ
B. Cuối năm
C. Tháng tư, tháng năm
D. Giữa năm
Câu 6. Hoa sầu riêng thơm như thế nào?
A. Thơm ngào ngạt, đậm đặc như hoa sữa, hoa huệ.
B. Thơm ngát như hương cau, hương bưởi.
C. Thơm nhè nhẹ như hoa bàng, hoa dừa.
D. Thơm thoang thoảng như hoa hồng, hoa sen.
PHẦN TỰ LUẬN:
 1. Dựa vào bài văn, hãy miêu tả những nét đặc sắc của :
 a) Hoa sầu riêng
 b) Quả sầu riêng
 c) Dáng cây sầu riêng
2. Tìm những câu văn thể hiện tình cảm của tác giả đối với cây sầu riêng ?
EM HÃY ĐỌC THẬT LƯU LOÁT VÀ DIỄN CẢM CHO NGƯỜI THÂN NGHE 
NHÉ! c) - Dáng cây sầu riêng có các đặc điểm sau: Cây có thân khẳng khiu, cao vút, cành 
ngang thẳng đuột, lá nhỏ xanh vàng, hơi khép lại như là lá héo
Câu 2. Tìm những câu văn thể hiện tình cảm của tác giả đối với cây sầu riêng ?
Em đọc kĩ trong bài những câu văn bày tỏ tình cảm trực tiếp hoặc gián tiếp của tác 
giả đối với cây sầu riêng.
Lời giải 
- Các câu văn sau đây thể hiện tình cảm của tác giả đối với cây sầu riêng:
Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam.
Hương vị quyến rũ đến lạ kì,... Khi trái chín hương tỏa ngọt ngào, vị ngọt đến đam 
mê CHÍNH TẢ
 Tiết 22: Nghe- viết : SẦU RIÊNG
(Từ Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm................ đến tháng năm ta.)
Nội dung viết: Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như 
hương cau, hương bưởi tỏa khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà. 
Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhụy li ti giữa 
những cánh hoa. Mỗi cuống hoa ra một trái. Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới 
cành trông giống những tổ kiến. Mùa trái rộ vào dạo tháng tư, tháng năm ta.
 Bài viết
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... 
..................................................................................................................................... b) ut hay uc?
Con đò lá trúc qua sông
Trái mơ tròn trĩnh, quả bòng đung đưa
Bút nghiêng, lất phất hạt mưa
Bút chao, gợn nước Tây Hồ lăn tăn.
Câu 3
Chọn tiếng thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh bài văn sau:
 Cái đẹp
Cuộc sống quanh ta thật đẹp. Có cái đẹp của đất trời: (Nắng/lắng) chan hòa như rót 
mật xuống quê hương, khóm (trúc/trút) xanh rì rào trong gió sớm, những bông 
(cúc/cút) vàng (lóng lánh/nóng nánh) sương mai. Có cái đẹp do bàn tay con người 
tạo (nên/lên) : những mái chùa cong (vút/vúc), những bức tranh rực rỡ sắc màu, 
những bài ca (láo lức/náo nức) lòng người,... Nhưng đẹp nhất vẫn là vẻ đẹp của 
tâm hồn. Chỉ những người biết sống đẹp mới có khả năng thưởng thức cái đẹp và 
tô điểm cho cuộc sống ngày càng tươi đẹp hơn.
Gợi ý:
Các em đọc thật kĩ để điền tiếng thích hợp.
Lời giải chi tiết:
 Cái đẹp
Cuộc sống quanh ta thật đẹp. Có cái đẹp của đất trời. Nắng chan hòa như rót mật 
xuống quê hương, khóm trúc xanh rì rào trong gió sớm, những 
bông cúc vàng lóng lánh sương mai. Có cái đẹp do bàn tay con người tạo nên: 
những mái chùa cong vút, những bức tranh rực rỡ sắc màu, những bài ca náo 
nức lòng người,... Nhưng đẹp nhất vẫn là vẻ đẹp của tâm hồn. Chỉ những người 
biết sống đẹp mới có khả năng thưởng thức cái đẹp và tô điểm cho cuộc sống ngày 
càng tươi đẹp hơn. II. Luyện tập
1. Tìm chủ ngữ của các câu kể "Ai thế nào?" trong đoạn văn dưới đây
Ôi chao! Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp 
lánh. Bốn cái cánh mỏng như sợi giấy bóng. Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh 
như thủy tinh. Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu. Chú 
đậu trên một cành lộc vừng ngả dài trên mặt hồ. Bốn cánh khẽ rung rung như còn 
đang phân vân.
 Nguyễn Thế Hội
Gợi ý:
- Xác định các câu kể Ai thế nào? có trong đoạn văn.
- Tìm chủ ngữ của các câu vừa tìm được.
Trả lời:
Ghi lại những câu kể Ai thế nào? có trong đoạn văn. Gạch dưới chủ ngữ của từng 
câu :
Câu 3 : Màu vàng trên lưng chú lấp lánh.
Câu 4 . Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng.
Câu 5 : Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh.
Câu 6 : Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu.
Câu 8 : Bốn cánh khẽ rung rung như còn đang phân vân.
2. Viết một đoạn độ 5 câu về một loại trái cây mà em thích, trong đoạn văn có 
dùng một số câu kể Ai thế nào?
Gợi ý:
- Viết một đoạn văn có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
- Nội dung liên quan đến một trái cây em thích.
- Dùng các câu kể Ai thế nào? để miêu tả đặc điểm của cây.
 Bài viết 
..................................................................................................................................... 
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
..................................................................................................................................... Luyện từ và câu
 Tiết 44: MỞ RỘNG VỐN TỪ : CÁI ĐẸP (Sách TV trang 40)
Câu 1
Tìm các từ:
a. Thể hiện vẻ đẹp bên ngoài của con người
M: xinh đẹp
b. Thể hiện nét đẹp trong tâm hồn, tính cách của con người
M: thùy mị
Phương pháp giải:
Các em hãy suy nghĩ và tìm từ ngữ thích hợp.
Lời giải chi tiết:
a) Thể hiện vẻ đẹp bên ngoài của con người: xinh đẹp, duyên dáng, khôi ngô, 
thanh tú, tuyệt mĩ...
b) Thể hiện vẻ đẹp trong tâm hồn, tính cách của con người: thùy mị, nết na, nhu 
mì, thật thà, lễ độ, khiêm tốn, chân thành...
Câu 2
Tìm các từ:
a. Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật
M: tươi đẹp
b. Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả thiên nhiên, cảnh vật và con người
M: xinh xắn
Phương pháp giải:
Các em suy nghĩ để tìm từ ngữ thích hợp.
Lời giải chi tiết:
a) Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên cảnh vật: tươi đẹp, xanh tươi, trong 
mát, ngoạn mục, tráng lệ...
b) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả thiên nhiên, cảnh vật và con người: xinh xắn, dễ 
thương, tuyệt đẹp, tuyệt trần,... TẬP LÀM VĂN 
 Tiết 43: LUYỆN TẬP QUAN SÁT CÂY CỐI 
 (Sách TV trang 39)
Câu 1
Đọc lại ba bài văn tả cây cối mới học (Sầu riêng, Bãi ngô, Cây gạo) và nhận 
xét:
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
Gợi ý:
Các em xét xem mỗi bài văn đó đã miêu tả cây cối theo trình tự nào trong hai trình 
tự sau:
- Tả từng bộ phận của cây. 
- Tả từng thời kì phát triển của cây.
 Bài làm
..................................................................................................................................... 
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
Gợi ý bài làm: 
- Trong bài Sầu riêng, tác giả quan sát cây sầu riêng theo trình tự: xem xét hương 
vị của sầu riêng, quan sát hoa trái sầu riêng và cuối cùng là quan sát dáng vẻ của 
cây sầu riêng.
- Trong bài Bãi ngô, tác giả quan sát cây ngô theo trình tự sau: sự phát triển của 
cây ngô từ lúc mới trồng đến lúc cây đã lớn, ra hoa, trổ bắp, kết hạt rồi ngô già tới 
mùa thu hoạch.
- Trong bài Cây gạo, tác giả quan sát mùa cây gạo trổ hoa, rồi các cánh hoa rụng 
dần và cuối cùng những quả gạo xuất hiện cho tới lúc quả tách vỏ để các múi bông 
trắng nổ ra. ... Những quả gạo múp míp, hai đầu thon vút như con thoi,...
Những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều, chín như nồi cơm chín đội vung 
mà cười,...
Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chín quyện với hương bưởi, béo cái béo của 
trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn.
Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi,...
Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con,...
Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến.
- Các hình ảnh nhân hóa:
- Núp trong cuống lá, những búp ngô non nhú lên và lớn dần. Mình có nhiều khía 
vàng vàng và những sợi tơ hung hung bọc trong làn áo mỏng óng ánh.
- Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, 
trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành...
Những hình ảnh so sánh và nhân hóa trên đây làm cho cách miêu tả trở nên sinh 
động hơn, giúp người đọc hình dung ra sự vật một cách cụ thể hơn và lời miêu tả 
cũng trở nên truyền cảm, hấp dẫn hợn.
Nói tóm lại, các hình ảnh so sánh và nhân hóa làm cho bài văn hay hơn, có giá trị 
nghệ thuật cao hơn.
d) Trong ba bài trên, bài nào miêu tả một loài cây, bài nào miêu tả một cây cụ 
thể.
Gợi ý:
Các em đọc kĩ và trả lời.
Trả lời:
- Trong ba bài trên, bài Bãi ngô và bài Sầu riêng miêu tả một loài cây. Bài Cây 
gạo miêu tả một cây cụ thể.
e) Theo em, miêu tả một loài cây có điểm gì giống và khác với miêu tả một 
cây cụ thể?
Gợi ý:
Các em đọc lại cả ba bài để tìm điểm giống và khác.